Mô hình trồng xen canh với cây Hông (paulownia)

Paulownia (cây hông) thích ánh sáng mạnh trực xạ, tuy nhiên khi cây bắt đầu phân cành thì lá nhỏ đi và không che phủ toàn bộ ánh sáng. Dưới tán lá Paulownia (cây hông) những cây khác kể cả cỏ mọc rất tốt. Việc xen canh Paulownia (cây hông) tạo ra môi trường thuận lợi cho việc trồng cây ngắn ngày, cây dài ngày. Mô hình này cần được phát triển, đây cũng là một cách hình thành 1 kiểu mới để bảo vệ vành đai rừng cho nông nghiệp.

1. Lợi ích kinh tế của việc trồng xen canh cây hông (paulownia)

Trong suốt thời gian xen canh, người nông dân có thể tập trung quản lý cả cây xen canh và cây Paulownia (cây hông). Paulownia (cây hông) là một nguồn tài sản có giá trị cho nông dân. Bên cạnh nguồn gỗ sống, còn có cành lá và hoa đều dùng được.

Một cây 3 năm tuổi có thể cho 30 - 50 kg lá tươi hàng năm giàu chất đạm (3,09% chất khô) rất thích hợp nuôi gia súc (heo, cừu, thỏ…) hoặc dùng làm phân bón.

Cây Paulownia (cây hông) có rễ ăn sâu cả trong đất lẫn trong cát. Khi cây đạt 3 năm tuổi, bộ rễ có thể ăn sâu đến 10 m. Khi cây còn nhỏ chỉ có khoảng 12% bộ rễ tập trung ở tầng đất mặt từ 0-40 cm, trái ngược với mật độ tập trung rễ của các loại cây trồng xen canh như: lúa mì (80%), ngô (95%)…Vì vậy, sự hút nước và phân bón giữa Paulownia (cây hông) và các loại cây lương thực xen canh không gây ảnh hưởng nhau. Vào mùa khô, cây Paulownia (cây hông) hút nước ở tầng đất sâu tạo ra độ ẩm không khí do sự thoát hơi nước rất tiện cho việc trồng các loại cây lương thực.

Lá Paulownia (cây hông) mỏng và lớn, ánh sáng có thể xuyên qua được. Khi cành phân nhánh lớn, lá trải ra theo hệ thống, ít khi chèn lên nhau vì vậy vụ mùa cây lương thực có thể nhận được nhiều ánh sáng cho cây phát triển.

So sánh cánh đồng trồng xen canh Paulownia (cây hông) với cánh đồng trồng riêng lẻ cho thấy rằng xen canh sẽ giúp giảm tốc độ gió trung bình từ 21-52%, giảm tỷ lệ thoát hơi nước 9,7% vào ban ngày và 4,3% vào ban đêm, hơi ẩm trong đất từ 0-50 cm là 19,4% cao hơn ở cây trồng riêng lẻ. Những điều này giúp cho việc chống thiên tai như gió, bão, hạn hán…

2. Mô hình trồng xen canh cây Paulownia (cây hông)

2.1 Cây công nghiệp dài ngày

Có thể trồng xen Paulownia (cây hông) với trà, cà phê, ca cao là những  cây kinh tế có giá trị kinh tế lâu dài ở  Việt nam. Vùng khí hậu cũng như đất đai thích hợp cho cây trà, cà phê , ca cao  cũng chính là vùng cho cây paulownia (cây hông).

Có hai cách trồng xen canh Paulownia (cây hông):

1. Trồng thêm Paulownia (cây hông) vào các nông trường có sẵn.

2. Trồng Paulownia (cây hông) chung ngay từ đầu.

Ngoài ra cây dứa cũng là một trong những cây có tiềm năng lớn trong việc trồng xen.

2.1 Cây ngắn ngày

Các cây ngắn ngày, nếu hợp với khí hậu thổ nhưỡng, đều có thể trồng xen với Paulownia (cây hông) trong giai đoạn ban đầu khi cây chưa khép tán. Ngoài ra trong mùa khô khi cây Paulownia (cây hông) rụng lá có thể trồng các cây ngắn ngày dưới tán rừng. Trong mùa khô, khi chủ động nước tưới các cây như đậu phộng, bắp lai, khoai lang vv. sẽ cho kết quả rất tốt.

Bảng: So sánh năng suất cây trồng xen canh Paulownia (cây hông) và cây trồng riêng lẻ.